Akış Neden Sahipsizdir?

Ceren’in cebinde 120 TL var ve her gün 1 TL harcıyor. Yeni para gelmez ve harcama değişmezse parası 120 gün yeter. Bu, eldeki kaynağın tüketimi kaç gün karşılayacağını anlatan basit bir örnek.

Stok gün sayısı ile akış süresi aynı ölçüm değildir

İşletmede stok miktarını ortalama günlük tüketime böldüğümüzde bir stok karşılama süresi elde ederiz. Bu hesap, tek bir parçanın işletmeden tam olarak o kadar günde geçtiğini göstermez.

D2D, yani kapıdan kapıya üretim akış süresi ise tanımlanan üretim sınırları içinde malzemenin ilerlemesi için geçen süreyi ifade eder. Gerçek giriş ve çıkış zamanlarıyla izlenebilir. Siparişin alınmasından tahsilata kadar geçen süre daha geniş bir ölçüdür; bu ikisini de karıştırmamak gerekir. [1]

Kararlı koşullarda, aynı kapsam ve birimlerle ölçülen ortalama stok, ortalama çıkış hızı ve ortalama akış süresi arasında ilişki kurulabilir. Farklı ürünleri veya stok değerini gelişigüzel toplayıp bunu her siparişin geçiş süresi gibi yorumlamak yanıltıcıdır.

Herkes kendi göstergesini iyileştirirken

Satın alma düşük birim fiyat için büyük parti alabilir. Üretim makine boş kalmasın diye ihtiyaçtan önce üretebilir. Depo eksik malzeme yaşamamak için daha fazla stok isteyebilir. Planlama bütün iş merkezlerini dolu tutmaya çalışabilir.

Bu hedefler, toplam akışa etkisi birlikte değerlendirilmezse birbirini zorlayabilir. Bölüm sonuçları iyi görünürken sipariş bekler, stok büyür ve nakit ihtiyacı artar.

Her bölümün bir sahibi vardır. Peki siparişin bölümler arasındaki yolculuğunu kim izliyor?

Akışa ortak sorumluluk vermek

Bir ürün ailesinin akışını birlikte çizelim. Nerede, ne kadar ve neden beklediğini görelim. Sürecin tamamını koordine edecek sorumluyu, bölümler arasındaki karar kurallarını ve ortak ölçüleri belirleyelim.

Teslimat performansında OTIF kullanılacaksa, hem zamanında hem eksiksiz teslimin nasıl tanımlandığı açık olmalı. Stok ve teslim süresi de aynı dönem ve ürün kapsamıyla izlenmeli. Böylece birbirinden kopuk rakamları değil, aynı akışın sonuçlarını konuşabiliriz.

Prosesi elbette iyileştirelim. Ama daha hızlı çalışan makinenin önünde veya arkasında büyüyen kuyruğu sahipsiz bırakmayalım.

[1] Lean Enterprise Institute · Cycle Time ve Production Lead Time