Hava Parası

Japonya’da bir eğitim sırasında bir fabrikayı geziyorduk. Bizi gezdiren görevli, eğitim odasında borulara bağlı, üzerinde irili ufaklı vanalar olan bir sistemi gösterdi.

“Bu ne işe yarıyor?” diye sordum.
Küçük vanalardan birini açtı. Hafif bir hava sesi duyuldu.
“Bu ses,” dedi, “şu büyüklükteki bir hava kaçağının sesi ve şirkete saatlik maliyeti bu kadardır.”

Sonra biraz daha büyük bir vanayı açtı. Ses yükseldi. Söylediği rakam da büyüdü.

Daha sonra daha büyük bir vanayı açtı. Bu kez çıkan ses çok daha güçlüydü. Ve maliyet artık gerçekten can yakıyordu.

“Peki bunu nasıl kullanıyorsunuz?” diye sordum.
“Operatörleri belirli bir takvim içinde dojo eğitimine alıyoruz,” dedi.
“Herkese bu sesleri tekrar tekrar dinletiyoruz. İnsanların zihninde bir alışkanlık döngüsü oluşturmaya çalışıyoruz. Ve işe yaradığını görüyoruz.”

İşte Yalın düşüncenin en güçlü taraflarından biri burada ortaya çıkıyor:
Yalın felsefede çalışanlardan sadece işi yapmaları beklenmez.

İsrafı görmeleri, hissetmeleri ve rahatsız olmaları beklenir.

Kurallar gereklidir; fakat nedenini görmediğimiz kuralları kalıcı bir alışkanlığa dönüştürmek zordur. Çalışan hava kaçağının etkisini öğrendiğinde, duyduğu tıslama artık sıradan bir ses olmaktan çıkar.

Bu eğitimde beni etkileyen yaklaşım tam da buydu:

Problemi görmek.
Problemi hissetmek.
Ve problemi normal kabul etmemek.

Peki bu farkındalığı oluşturacak liderleri nasıl yetiştireceğiz? Önce sahadaki kaybı birlikte görerek. Ardından kaçağı kaydetmek, sorumlusunu belirlemek ve yetkili bakım ekibinin güvenli müdahalesini sağlamak gerekir. Eğitim, gözlemi düzenli bir çözüm davranışına dönüştürdüğünde değer kazanır.