Eski Çamlar Bardak Oldu

Cezmi Aytekin · Yalın Dönüşüm

“Eski çamlar bardak oldu” deyimini, koşullar değiştiğinde eski alışkanlıklarla aynı sonucu beklememek gerektiğini anlatmak için kullanıyorum.

“Devir değişti; eski durumların, alışkanlıkların ve değerlerin önemi kalmadı.”

Günümüz yöneticilerinin, patronların çoğunun dilinde şu ifadeler var.

-“Faiz çok yüksek.”

-“İşçilik maliyetleriyle baş edemiyoruz. Artık Türkiye çok pahalı”

Ucuz işçilik devri bitti; şimdi emeği, sermayeyi ve makineleri daha verimli kullanma zamanı.

Bir işletmede stok gün sayısı yükselmişse, finansman yükünü yalnızca faizle açıklayabilir miyiz? Önce hangi stokun, hangi tüketim veya çıkış hızına göre hesaplandığını ve neden elde tutulduğunu incelemeliyiz.

“Biz otomotiv firması değiliz” demek kolay. Elbette her sektörün ürünü, sipariş yapısı ve üretim şartları farklıdır.

Ancak malzemenin aylarca beklemesi, eksik parça yüzünden montajın durması, hatalı işin yeniden yapılması ve ihtiyaçtan önce üretim yapılması otomotive özgü değildir.

Makine boş kalmasın diye büyük partiler üretiyoruz. Sonra bu parçalar bir sonraki operasyonun önünde haftalarca bekliyor. Makine çalışıyor görünüyor; ama aslında şirket çalışmıyor, stok bekletiyor.

Farklı fabrikaların stok rakamlarını karşılaştırırken aynı malzeme kapsamını, dönemi ve hesap yöntemini kullanmalıyız. Tek başına etkileyici bir sayı, çalışma sistemlerinin neden farklı sonuç verdiğini açıklamaz.

Daha iyi sonuçları yalnızca ucuz işçilikte mi arıyoruz?

Yoksa emeğin, sermayenin ve makinelerin daha akıllı kullanılmasıyla mı?

Ucuz işçiliğin geri dönmesini bekleyerek daha ne kadar oyalanacağız?

Ne zaman liderlerimiz günlük yangın söndürme ve mazeret toplantılarından çıkıp gerçek sistem kurmaya başlayacak?

Ne zaman çalışanı yalnızca verilen işi yapan kişi değil, her gün problem çözen ve kaizen yapan bir paydaş olarak göreceğiz?

Faizi belirleyemeyiz. Ama kaç günlük stoku finanse ettiğimizi, kaç işi yarım bıraktığımızı ve kaç saati kaybettiğimizi yönetebiliriz.

“Biz otomotiv firması değiliz” demek, tartışmayı bitirmemeli; asıl soruyu başlatmalıdır:

Kendi sektörümüze uygun, daha akışkan ve daha üretken çalışma düzenini ne zaman kuracağız?