Domates ve Değer Akışı Haritalama

Domatesin tarladan sofraya yolculuğu; toplama, sınıflandırma, ambalajlama, taşıma, depolama ve satış gibi birçok adım içerir. Bu yolculuk, değer akışını düşünmek için günlük hayattan anlaşılır bir örnek.

Fiyat farkının arkasında ne var?

Üreticinin aldığı fiyatla tüketicinin ödediği fiyat arasındaki farkı görüp tamamını israf olarak adlandıramayız. Taşıma, ürün kaybı, soğuk zincir, ambalaj, işçilik ve satış hizmeti gibi unsurları aynı ürün, dönem ve kalite kapsamında incelemek gerekir.

Asıl soru, hangi faaliyetin gerekli olduğu, hangi kaybın azaltılabileceği ve müşterinin ihtiyacının nasıl daha güvenilir karşılanacağıdır.

Değer akışı haritalama neyi görünür kılar?

Danışmanlık yaptığımız işletmelerde de ürüne işlem yapılan süreyle toplam akış süresi arasında önemli farklar görebiliyoruz. VSM, yani değer akışı haritalama, malzeme ve bilginin uçtan uca nasıl ilerlediğini birlikte incelemeye yardımcı olur.

Değer katan sürenin toplam içindeki oranı her süreçte ölçülmelidir. %1 değer katan, %99 israf gibi sabit bir oran bütün işletmeler için geçerli değildir. Beklemeyi, gerekli kontrolleri ve mevcut koşullarda zorunlu faaliyetleri de birbirinden ayırmalıyız.

Her adımda müşteriye sağlanan değeri ve faaliyetin gerekçesini sorgularız. Gereksiz işi kaldırmayı, gerekli işi daha güvenilir ve daha az kayıpla yapmayı hedefleriz. Gıda güvenliği ve kalite için gerekli kontroller bu değerlendirmede korunmalıdır.

VSM’nin akış ve çekme sistemiyle ilişkisini yalın üretimin beş temel ilkesi içinde inceleyebilirsiniz. İşletmenizdeki uygulama kapsamı için yalın üretim planlama ve kontrol sayfamıza göz atabilirsiniz.

Haritadan uygulamaya

İlgili adımların sorumlularıyla bir ekip kurulur. Müşterinin ihtiyacından başlayarak akış yerinde izlenir; stoklar, beklemeler, işlem süreleri ve bilgi akışı aynı kapsamda kaydedilir.

Ekip daha iyi bir gelecek durum tasarlar; aksiyonları, sorumluları ve izlenecek sonuçları belirler. Amaç yalnızca daha kısa süre değil; kalite, güvenlik, daha az kayıp ve güvenilir teslimattır.

Tarım ve gıda süreçlerinde de bu soruları sormak yararlı olabilir. Ancak üretimin mevsimselliği, ürünün bozulabilirliği ve tedarik koşulları uygulamanın tasarımını etkiler.

Bu kadar çok kaynağımız ve bu kadar fazla israfımız varken bal yapmayan arılar gibi uçuşmak yerine aklımızı kullanabileceğimiz günlere daha fazla ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum.