DANIŞMANLIK · EĞİTİM · KOÇLUK
Fark etmediğimiz israfı iyileştiremeyiz. Küçük parçalar için bir gün fazla stok, ertesi gün eksik malzeme yaşanıyorsa, çift kutu Kanban basit ve etkili bir başlangıç olabilir.
Çift kutu nasıl çalışır?
- Tanımlanmış bir malzeme için belirli miktarlarda iki kutu kullanılır.
- Birinci kutu boşaldığında yenileme sinyali verilir ve tüketim ikinci kutudan sürer.
- Boş kutu veya kart, sorumlu kişi ya da sürece hangi malzemenin ne miktarda yenileneceğini bildirir.
- Yenilenen kutu, tanımlı yerine geri getirilir.
Sinyal, bütün malzemenin bitmesini beklemez. Birinci kutu boşaldığında hâlâ ikinci kutuda malzeme vardır. Kanban’ın işi yalnızca stok göstermek değil, üretim veya taşıma için tanımlı talimat vermektir. [1]
İkinci kutu neden önemlidir?
Kalan kutu, yenileme tamamlanıncaya kadar tüketimi karşılamalıdır. Miktar; tüketim hızı, yenileme süresi ve bu ikisinin değişkenliği dikkate alınarak belirlenir. Bu nedenle ikinci kutunun tamamını yalnızca emniyet stoğu diye adlandırmak eksik kalır.
Basit bir örnek: Tüketim günde 20 parça, güvenilir yenileme süresi iki günse bu süre için 40 parça gerekir. Değişkenlik varsa buna uygun bir koruma payı değerlendirilir. Bunlar temsili sayılardır; kutu miktarı gerçek ölçümle belirlenmelidir.
Gecikme veya tüketim artışı tasarlanan korumayı aşarsa stok yine bitebilir. Çift kutu kesintisizlik garantisi vermez; problemi daha görünür ve yönetilebilir hâle getirir. [2]
Basit sistemin de standardı vardır
Malzeme kodu, kutu miktarı, sabit yer, yenileme sorumlusu ve sinyalin nasıl iletileceği açık olmalıdır. Hat kenarındaki iki kutuluk sınır, tedarikçide veya başka bir depoda hiç stok bulunmadığı anlamına gelmez. Kayıp kart, unutulmuş kutu ve geciken yenileme düzenli olarak izlenmelidir.
Cıvata, somun, pul, bazı ambalaj ve bakım sarfları uygun adaylar olabilir. Çok değişken tüketim, uzun yenileme süresi veya yüksek değer varsa miktar ve yöntem ayrıca değerlendirilir; tek bir çözüm bütün parçalar için aynı sonucu vermez.
Benim için asıl kazanım, işi insanların hafızasına bırakmamak. Operatör aramak ve hatırlatmak zorunda kalmadan, tüketimin yenilemeyi başlattığı anlaşılır bir düzen kurabilmek.
Kaynaklar
[1] Lean Enterprise Institute · Kanban
[2] Lean Enterprise Institute · Inventory
